• Opis
  • Informacje o autorze
  • 21.
Julian Fałat
1853 Tuligłowy - 1929 Bystra
Osiek, 1913 r.

akwarela, papier, 52,5 × 99 cm w świetle passe-partout
sygn. i dat. l. d. Jfałat/Osiek 1913
powyżej w prostokątnej ramce numer inwentarzowy: 945

W życie i twórczość Juliana Fałata nierozerwalnie wpisały się dwie miejscowości: położone w województwie śląskim wsie Osiek i Bystra. Choć to Bystra stała się ostatecznie życiową przystanią dla artysty, Osiek na stałe zagościł w sercu malarza. Tam wielokrotnie powracał szukając inspiracji, tam mieli swój majątek jego serdeczni przyjaciele – Oskar Rudziński i jego małżonka Gabriela z Wrotnowskich Rudzińska. Notabene, Oskar Rudziński pomógł Fałatowi w nabyciu domu w Bystrej, a spowinowacona z Rudzińskimi Gabriela z Brezów Wrotnowska zapoznała artystę z Marią Luizą Comello de Stuckenfeld, z którą wszedł w związek małżeński w 1900 roku. Pobyty w Osieku były okresami niezwykle płodnymi w twórczości artysty. Na płótnach uwieczniał podobizny Rudzińskich, tamtejszy drewniany kościół i kapliczkę, ale przede wszystkim, będąc z zamiłowania pejzażystą, fascynował go osiecki krajobraz. W technice akwarelowej przedstawiał stawy Mały i Duży Bonar, niejednokrotnie z zamieszkałym w ich szuwarach ptactwem, pasy drzewostanów, brzozy chylące się nad kanałem.. Pierwszą zachowaną pracą poczynioną w Osieku jest Krajobraz zimowy datowany na 1891 rok. Nostalgiczny stosunek Fałata do tej miejscowości najdobitniej wyrażają słowa artysty zawarte w korespondencji adresowanej do Gabrieli z Wrotnowskich Rudzińskiej:
„Jestem myślą w ukochanym Osieku i oglądam z przyjemnością (inni także z przyjemnością oglądają) brzozę z nad kanału i rybitwy przy spuszczaniu wody z Bonara Wielkiego i inne szkice z Osieka…; Tak bym znów coś namalował ze stawów! (…) Wyobrażam sobie jak tam w Osieku i Łękach musi być pięknie w epoce kwitnięcia bzów…; Myślę ciągle o Osieku i o tych polskich lagunach, które przez tyle lat inspirowały moją sztukę…; Tak chciałbym zobaczyć kochane osieckie stawy, które tu ciągle choć w pamięci obmalowuję…” (Listy Fałata do Rudzińskiej z lat 1921-1929, cyt. za: T. Dudek Bujarek, Julian Fałat- życiorys pędzlem zapisany, Bielsko-Biała 2017, s. 158).

Estymacja: 100 000 - 120 000 zł
Cena wywoławcza: 80 000 zł
Julian Fałat
1853 Tuligłowy - 1929 Bystra

Czołowy reprezentant malarstwa pejzażowego i rodzajowego okresu Młodej Polski. W latach 1869–71 studiował w krakowskiej SSP, a następnie w akademii monachijskiej w pracowni A. Strähubera i G. Raaba. Odbył podróże artystyczne po Europie, a w 1885 r. wybrał się w podróż dookoła świata, odwiedzając miejsca takie jak: Marsylia, Cejlon, Singapur, Hong-Kong, Jokohama, San Francisco. Zaproszony w następnym roku przez cesarza Wilhelma II, poznanego podczas polowania u Radziwiłłów w Nieświeżu, do Berlina, spędził tam 10 lat malując sceny myśliwskie dla cesarza i dworu. W 1895 r. objął stanowisko dyrektora krakowskiej SSP i dokonał w niej gruntownej reformy programu nauczania. Od 1905 r. pełnił funkcję rektora uczelni. W latach 1919–21 mieszkał w Toruniu, gdzie założył Konfraternię Artystów. Swoje prace pokazywał regularnie od 1874 r. w krakowskim TPSP, gdzie w 1925 r. odbyła się retrospektywna prezentacja jego twórczości. Wystawiał w warszawskich salonach Krywulta i Garlińskiego. Indywidualne wystawy artysty odbyły się w Warszawie, Poznaniu, Krakowie, Lwowie i za granicą, m.in. w Paryżu, Chicago, wielokrotnie w Berlinie, Monachium, Wiedniu, Wenecji i Rzymie. Był odznaczany złotymi medalami na międzynarodowych ekspozycjach w Berlinie, Monachium i Dreźnie oraz Wstęgą Komandorii Orderu Polonia Restituta. Malował pejzaże z Litwy, Polesia, podgórza Beskidu Śląskiego, widoki starego Krakowa. Największą popularność przyniosły mu pejzaże zimowe, szczególnie te przedstawiające zakola rzeczne. Wirtuozeria, wrażliwość na kolor, umiejętność oddania najsubtelniejszych odmian barwy i światła pozwalają zaliczyć go do najwybitniejszych artystów polskich.